واکنش خضریان به اصلاح‌طلبان: داستان برجام را از وسط روایت نکنید

برخی چهره‌های اصلاح‌طلب در روزهای اخیر مدعی شده‌اند که قانون اقدام راهبردی مجلس زمینه‌ساز فعال شدن مکانیسم ماشه بوده و از سوی دیگر این جریان، منتقدان برجام را به «نداشتن برنامه جایگزین» متهم می‌کند. بر همین اساس علی خضریان، عضو شورای مرکزی جبهه پایداری و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس که طراح قانون الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز هست در گفت‌وگو با خبرنگار فارس این ادعاها را رد و تأکید کرد که روایت اصلاح‌طلبان «تحریف‌شده» است.

وی با بیان اینکه «داستان را نمی‌توان از وسط روایت کرد»، توضیح داد: سازوکاری که از ابتدا پذیرفته شد اساساً غیرعادلانه بود.

مهم‌ترین محورهای اظهارات خضریان

* قانون اقدام راهبردی در زمستان ۱۳۹۹ تصویب شد، حال آنکه از سال ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۹ تحریم‌ها عملاً لغو نشد و مقامات دولت روحانی بارها اعتراف کردند که برجام هیچ دستاورد اقتصادی برای کشور نداشته است.

* ظرفیت‌های گسترده‌ای که در سال‌های اخیر پیش روی جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته، عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای، پیوستن به بریکس، گسترش همکاری‌های اقتصادی با همسایگان و تقویت روابط با قدرت‌های نوظهور آسیایی، همگی نشان داد که کشور بدون اتکا به غرب می‌تواند مسیر تازه‌ای را در سیاست خارجی و اقتصاد بین‌الملل بپیماید.

* همین ظرفیت‌ها امروز وزن راهبردی ایران را در معادلات جهانی افزایش داده و برخلاف ادعای جریان اصلاح‌طلب، برنامه جایگزین نه‌تنها وجود داشته، بلکه دستاوردهای عینی و ملموسی برای کشور به همراه آورده است.

* برخی جریان‌های سیاسی که در یک دهه گذشته هم در پذیرش مکانیزم ماشه نقش داشتند و هم در ادامه آن را انکار می‌کردند، تأکید کرد: همان زمان که مکانیزم ماشه در برجام گنجانده شد، هشدار داده شد که این بند غیرعادلانه و دست‌وپاگیر خواهد بود، اما برخی مسئولان انکار می‌کردند و اصرار داشتند این مسیر را ادامه دهند.»

* حتی روسیه و اعضای شورای امنیت به دولت روحانی پیام دادند که پذیرش چنین سازوکاری اشتباه است، اما دولت روحانی همچنان پای آن ایستاد و کشور را در شرایط سخت‌تری قرار داد.

* خروج آمریکا از برجام در اردیبهشت ۱۳۹۷ نقطه آغاز نقض آشکار تعهدات غرب بود و در ادامه، در دی‌ماه ۱۳۹۸ هم‌زمان با شهادت سردار سلیمانی، اروپایی‌ها به همراه آمریکا عملاً مکانیسم ماشه را فعال کردند و اقدامات تروئیکای اروپایی در این زمینه به اجرا گذاشته شد؛ بنابراین روشن است که مکانیسم ماشه پیش از تصویب قانون اقدام راهبردی مجلس کلید خورده بود و ربط‌دادن آن به مصوبه مجلس، قلب واقعیت و نادیده‌گرفتن سیر تاریخی ماجراست.

مشروح گفت‌وگوی تفصیلی با علی خضریان را در ادامه می‌خوانید:

باید داستان برجام را از وسط تعریف کرد

عضو هیأت رئیسه کمیته هسته‌ای مجلس در ابتدا در پاسخ به ادعا که قانون اقدام راهبردی مجلس باعث فعال شدن مکانیسم ماشه شده است،  گفت: کسانی داستان را از وسط تعریف می‌کنند و صحنه را باید از ابتدا خواند. چرا از ابتدا باید مکانیسمی «غیرعادلانه » پذیرفته می‌شد که حتی در صورت اجرای یا عدم اجرای تعهدات طرفین علیه ایران فعال شود.

وی به سابقه زمانی اجرای مکانیزم ماشه اشاره کرد و یادآور شد که قانون اقدام راهبردی مجلس در زمستان ۱۳۹۹ تصویب شد؛ در حالی که از سال ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۹ تحریم‌ها برداشته نشده مقامات دولت روحانی این موضوع را اعلام کردند. آمریکا هم در سال 97 از برجام خارج شد. در دی‌ماه  ۱۳۹۸ همزمان با شهادت سردار سلیمانی مکانیزم ماشه عملاً توسط اروپایی‌ها و آمریکا فعال شده بود. 
 
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به پیشینه تصویب «قانون اقدام راهبردی » در مجلس، تأکید کرد: این قانون در زمستان ۱۳۹۹ و پس از ترور شهید فخری‌زاده به تصویب رسید؛ تروری که نه‌تنها دانشمند هسته‌ای کشور بلکه یک مقام رسمی وزارت دفاع را هدف قرار داد و به‌طور علنی توسط دشمنان پذیرفته شد.

وی گفت: ما پنج سال تمام به تعهدات خود در برجام عمل کرده بودیم، در حالی که طرف مقابل نه‌تنها هیچ تعهدی را اجرا نکرد، بلکه مکانیزم ماشه را نیز علیه ایران فعال کرد. آمریکا که برخی آن را کدخدا معرفی می‌کردند، رسماً از برجام خارج شد و با وجود این، ایران یک‌طرفه تعهدات خود را انجام می‌داد؛ نتیجه چه شد؟ تحریم‌ها باقی ماند و مقامات و دانشمندان ما یکی پس از دیگری هدف ترور قرار گرفتند.

عضو هیأت رئیسه کمیته هسته‌ای مجلس شورای اسلامی افزود: چرا باید داستان از وسط تعریف شود تا چنین قضاوت‌های وارونه‌ای شکل بگیرد؟ کسانی که امروز این روایت را ارائه می‌کنند، یا فراموش کرده‌اند چه اتفاقاتی افتاده یا تصور می‌کنند مردم حافظه کوتاهی دارند. این فرافکنی است. همان زمان که مکانیزم ماشه در برجام گنجانده شد، هشدار داده شد که این بند غیرعادلانه و دست‌وپاگیر خواهد بود، اما برخی مسئولان انکار می‌کردند و اصرار داشتند این مسیر را ادامه دهند.

نماینده تهران در مجلس یادآور شد: حتی روسیه و اعضای شورای امنیت به دولت روحانی پیام دادند که پذیرش چنین سازوکاری اشتباه است، اما دولت روحانی همچنان پای آن ایستاد و کشور را در شرایط سخت‌تری قرار داد.

عضو کمیسیون اصل نود مجلس در ادامه گفت: کسانی که سال‌ها بر طبل دوگانه شرق و غرب می‌کوبیدند و القا می‌کردند که اگر با آمریکا همکاری نکنیم، نمی‌توانیم با روسیه و چین کار کنیم، دیدند که چین و روسیه در میدان عمل چه حمایتی از ایران کردند و با لغو تحریم‌ها موافق بودند.

عضو هیأت رئیسه کمیته هسته‌ای مجلس تصریح کرد: در مکانیسم ماشه با دست خودمان کاری کردیم که حق وتوی روسیه و چین از بین رود. متأسفانه بی‌خردی برخی مسئولان، کشور را با هزینه‌های جدی مواجه ساخت.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس  در ادامه تأکید کرد: امروز کسانی که مسئول پذیرش مکانیزم ماشه و تکرار خطاهای برجامی هستند، باید هم در برابر خداوند، هم ملت و هم دستگاه قضایی پاسخگو باشند. این خطای فاحش نباید بدون پاسخ باقی بماند. اما همیشه این افراد طلبکار هستند.

راهکارهای متنوعی وجود داشت اما چشم‌ها به لبخند آمریکا دوخته شد

عضو جبهه پایداری در واکنش به اظهارات اخیر برخی اصلاح‌طلبان مبنی بر اینکه منتقدان برجام برنامه‌ای برای حل مشکلات ندارند، گفت: کسانی که چنین ادعایی می‌کنند، چشم و گوش خود را بر ده‌ها راهکار و ظرفیت داخلی و خارجی که طی سال‌های گذشته بارها مطرح شده بسته‌اند و تنها رویای نشست و برخاست با آمریکایی‌ها را دنبال کرده‌اند.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس اظهار داشت: این حرف در حالی بیان می‌شود که در همان سال‌هایی که آنها و همفکرانشان مسئولیت اجرایی داشتند، حتی برای مدت طولانی ما سفیر در چین نداشتیم؛ در حالی که چینی‌ها رسماً برای سرمایه‌گذاری در ایران اعلام آمادگی کرده بودند. به اذعان آقای بروجردی، رئیس فراکسیون مستقلین، این فرصت‌ها وجود داشت، اما همه چیز معطل رویای برجام و مذاکره با غرب شد.

طراح قانون الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با انتقاد از فرصت‌سوزی‌های دولت روحانی افزود: چرا اجازه ندادید مسیر توسعه کشور با سرمایه‌گذاری سایر کشورها پیش برود؟ چرا در میادین مشترک نفتی اقدامی نشد و تولید نفت افزایش نیافت؟ چرا صادرات نفت کشور در نیمه دوم دولت روحانی به کمتر از ۲۰۰ هزار بشکه رسید، در حالی که امروز و در شرایط تحریمی هم ایران موفق به فروش نفت است؟

نماینده تهران تأکید کرد: کشور سرشار از ظرفیت‌های اقتصادی، تجاری و انرژی است. ما می‌توانیم با تکمیل کریدورهای شمال–جنوب و شرق–غرب، هم درآمد پایدار برای کشور ایجاد کنیم و هم امنیت ملی را ارتقا دهیم.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس خاطرنشان کرد: نتوانستن مقابله با قاچاق سوخت هیچ ارتباطی به برجام و آمریکا ندارد. ارقام قاچاق روزانه سوخت در رسانه‌ها موجود است و باید با مدیریت درست، این معضل را مهار کرد.

عضو کمیسیون اصل نود مجلس همچنین با اشاره به ظرفیت‌های سیاست خارجی گفت: حضور فعال در سازمان همکاری شانگهای و بریکس می‌تواند دستاوردهای اقتصادی و سیاسی بزرگی داشته باشد، اما هنوز اقدامات کافی از سوی وزارت خارجه صورت نگرفته است. این یعنی فرصت‌های مهمی همچنان زمین مانده است.

طراح قانون الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تأکید کرد: کشور ظرفیت‌های متنوع و آزموده‌ای برای مقابله با فشارهای غربی دارد، اما متأسفانه برخی نمی‌خواهند آنها را ببینند. این رویکرد اشتباه، فرصت‌سوزی بزرگی برای ملت ایران بوده است.

قانون مجلس برای صیانت از دانشمندان و سایت‌های هسته‌ای تصویب شد

عضو جبهه پایداری با اشاره به توافق اخیر قاهره، گفت: مجلس شورای اسلامی با تصویب «قانون الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی» سیاستی مبتنی بر ابهام هسته‌ای را در پیش گرفت تا هم از دانشمندان و هم از سایت‌های هسته‌ای کشور صیانت شود.

عضو کمیسیون اصل نود مجلس اظهار داشت: تجربه نشان داده بود که درز اطلاعات از آژانس و اسنادی که از سوی این نهاد جمع‌آوری می‌شد، عملاً به دست رژیم صهیونیستی و با حمایت آمریکا رسیده و منجر به ترور دانشمندان هسته‌ای و هدف قرار گرفتن برخی مراکز حساس کشور شده بود.

عضو هیأت رئیسه کمیته هسته‌ای مجلس  با بیان اینکه مجلس به‌همین دلیل سیاست ابهام در همکاری با آژانس را تصویب کرد، افزود: در این قانون، رفع تعلیق همکاری منوط به تحقق دو شرط اساسی شده است؛ نخست، اطمینان از رعایت کامل حاکمیت ملی و تأمین امنیت مراکز و دانشمندان هسته‌ای؛ دوم، تضمین حقوق ذاتی جمهوری اسلامی ایران در بهره‌مندی از کلیه حقوق مندرج در ماده ۴ معاهده NPT به‌ویژه موضوع غنی‌سازی.

این نماینده مجلس تأکید کرد: مذاکرات منتهی به توافق قاهره در حالی انجام شد که وزیر امور خارجه کشورمان صراحتاً اعلام کرده بود هرگونه اقدام خصمانه علیه جمهوری اسلامی ایران به‌معنای لغو فوری این توافق خواهد بود.

به گفته طراح قانون الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، اصل تصویب این قانون ناظر بر این واقعیت بود که دشمن از مسیر آژانس به اطلاعات راهبردی کشور دسترسی پیدا کرده و تجربه نشان داده این دسترسی‌ها، مستقیماً به تهدیدات امنیتی علیه جمهوری اسلامی منجر می‌شود.

آمریکا و اروپا در جایگاه طلبکار، ایران در جایگاه متهم

عضو جبهه پایداری با اشاره به تحولات اخیر پیرامون توافق قاهره و رفتار کشورهای غربی، گفت: کمیسیون امنیت ملی مجلس متن توافق را بر اساس گزارش رسمی وزارت امور خارجه بررسی کرده و هیچ‌یک از مواردی که برخی مقامات به آن اشاره کردند، در متن وجود ندارد.

عضو هیأت رئیسه کمیته هسته‌ای مجلس اظهار داشت: سخنگوی وزارت امور خارجه نیز در مصاحبه‌ای توضیح داد که لزومی ندارد همه نقطه‌نظرات کشورها در متن توافق درج شود. اساساً توافق برای تعیین حقوق و تکالیف طرفین نوشته می‌شود و شروط و حقوق ما باید در متن بیاید.

عضو کمیسیون اصل نود مجلس مجلس افزود: این موضوع جزو بدیهیات حقوق بین‌الملل است. همان‌طور که در قراردادهای عادی مثل اجاره مسکن نیز، شروط توافق در قرارداد درج می‌شود .
عضو کمیسیون اصل نود مجلس با تأکید بر اینکه اتفاق اخیر نشان داد نگرانی مجلس نسبت به توافق قاهره کاملاً درست بوده است، گفت: درحالی‌که وزیر امور خارجه شرط لغو توافق را وقوع هر اقدام خصمانه علیه ایران اعلام کرده بود، امروز همان اقدام خصمانه از سوی آمریکا و برخی کشورهای اروپایی رخ‌داده است.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس خاطرنشان کرد: سه کشور اروپایی پس از خروج آمریکا از برجام، هیچ اقدام مؤثری برای لغو یا تعلیق تحریم‌ها انجام ندادند و امروز در جایگاه طلبکار نشسته‌اند. این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران بیش از ۱۱ تن مواد غنی‌شده خود را از کشور خارج کرد، بسیاری از سایت‌های هسته‌ای در وضعیت تعطیل یا نیمه‌تعطیل قرار گرفتند، رآکتور اراک بتن‌ریزی شد و مردم ایران عملاً از حقوق مسلم هسته‌ای خود در چارچوب NPT محروم شدند.

وی با اشاره به تجاوزات اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه مراکز هسته‌ای کشور افزود: در شرایطی که ایران به تمامی تعهدات خود پایبند بود، امروز در جایگاه متهم قرار گرفته و کشورهای بدعهد غربی خود را طلبکار معرفی می‌کنند.

باید در کنار یک دیگر  با مکانیسم ماشه مقابله کنیم

عضو جبهه پایداری ادامه داد دو مخاطره جدی از این توافق محتمل است گفت: نخست، ارائه یا نشت اطلاعات به دشمن که می‌تواند زمینه‌ساز جنگ جدید شود مسئله‌ای که مجلس با سیاست ابهام قصد داشت از آن جلوگیری کند؛ دوم، ارسال پیام ضعف برای محاسبات دشمن که ممکن است او را به اقدام علیه کشور تشویق کند. باید در کنار یک دیگر در مقابله با مکانیسم ماشه اقدام درست و صحیحی انجام دهیم. 

وی از جریان‌هایی که تلاش می‌کنند «بدعهدی اروپایی‌ها را تلطیف و سفید کنند» هشدار داد و گفت: انتشار مطالبی مانند اینکه «دست‌های پنهان دولت مانع توافق بوده‌اند» با هدف بازسازی وجهه اروپا و سفید کردن عهدشکنی‌هایشان صورت می‌گیرد؛ خضریان این سیاست را خطرناک خواند و تأکید کرد پذیرش فشارهای اروپایی‌ها پیام ضعف بعدی است که به دشمن فرستاده می‌شود.